آموزش فصل اول زمین شناسی یازدهم ، آفرینش کیهان

ایده اصلی

• آسمان شب فقط بخش بسیار کوچکی از میلیاردها جرم آسمانی را نشان می‌دهد.
• در کیهان، کهکشان، سامانه، ستاره، سیاره و اجرام دیگر وجود دارند.
• بعضی اجرام هنوز حتی رصد نشده‌اند.

پرسش‌های فصل

• گسترش کیهان از چه زمانی آغاز شد؟
• سامانه خورشیدی چگونه شکل گرفت؟
• زمین چگونه تکوین یافت و زندگی چگونه آغاز شد؟
• سن رویدادهای گذشته را چگونه تعیین می‌کنیم؟

تشکیل نخستین کانی‌ها

• انقباض غبارها باعث افزایش دما شد.
• ذرات جامد به قطره‌های مذاب تبدیل شدند.
• با کاهش دما، کانی‌ها متبلور شدند.
• کانی‌ها به صورت گلوله‌های کوچک به نام کندرول تجمع یافتند.

از کندرول تا شهاب‌سنگ

• تجمع کندرول‌ها، اجرام بزرگ‌تر را ساخت.
• برخوردهای مکرر باعث ذوب و تبلور دوباره و تشکیل کانی‌های مختلف شد.
• قطعه‌ای که از هواکره عبور کند و به سطح زمین برسد، شهاب‌سنگ است.
• شهاب‌سنگ دارای کندرول را کندریت می‌نامند.

آهنی

مربوط به بخش فلزی و هسته جرم مادر.

سنگی ـ آهنی

مربوط به ناحیه مرزی میان بخش‌های سنگی و فلزی.

سنگی

مربوط به بخش‌های سنگی مانند پوسته و گوشته.

حرکت سیاره‌ها

• زمین و ماه مانند دیگر سیاره‌ها در مدارهای بیضوی حرکت می‌کنند.
• جهت گردش سیاره‌ها به دور خورشید خلاف جهت عقربه‌های ساعت است.
• فاصله متوسط زمین تا خورشید یک واحد نجومی است.

سه قانون کپلر

1. مدار هر سیاره بیضوی است و خورشید در یکی از کانون‌ها قرار دارد.
2. خط واصل سیاره و خورشید در زمان‌های مساوی، مساحت‌های مساوی جاروب می‌کند.
3. با افزایش فاصله از خورشید، دوره گردش بیشتر می‌شود: P² ∝ d³.

فسیل چه اطلاعاتی می‌دهد؟

• فسیل، آثار و بقایای حفظ‌شده جانداران قدیمی است.
• بیشترین شواهد گذشته در سنگ‌های رسوبی یافت می‌شود.
• فسیل‌ها در تعیین سن لایه‌ها و محیط تشکیل آن‌ها کاربرد دارند.
• فسیل مرجان نشانه محیط دریایی گرم و کم‌عمق است.

استروماتولیت‌ها

• از قدیمی‌ترین آثار فسیلی مربوط به سیانوباکتری‌های فتوسنتزکننده‌اند.
• در دریاهای کم‌عمق زندگی می‌کردند.
• فعالیت آن‌ها در پرکامبرین، اکسیژن اتمسفر را افزایش داد.
• افزایش اکسیژن، امکان زندگی پرسلولی‌ها را فراهم کرد.

حرکت وضعی

• چرخش زمین به دور محور خود.
• خلاف جهت عقربه‌های ساعت.
• حدود ۲۴ ساعت طول می‌کشد.
• علت پیدایش شب و روز است.

حرکت انتقالی

• گردش زمین در مدار بیضوی به دور خورشید.
• خلاف جهت عقربه‌های ساعت.
• همراه با انحراف ۲۳٫۵ درجه‌ای محور زمین، علت پیدایش فصل‌هاست.
• انحراف محور باعث تفاوت طول روز و شب و زاویه تابش در عرض‌های جغرافیایی مختلف می‌شود.

کاربردهای کلی زمین‌شناسی

• تأمین منابع معدنی و انرژی.
• کاهش خسارت مخاطرات طبیعی.
• حل مسائل زندگی و توسعه مهندسی.
• کارآفرینی بر پایه شناخت زمین.

کاربرد هوش مصنوعی

• تحلیل سریع و دقیق داده‌های فراوان.
• یافتن الگو در داده‌ها.
• تخمین خسارت سیل و زمین‌لرزه.
• پیش‌بینی و مدل‌سازی پدیده‌ها، مانند جریان آب زیرزمینی.
• کمک به مطالعه بخش‌هایی که دسترسی مستقیم به آن‌ها دشوار است، مانند درون زمین.